Patates yerine ne yapılır? Karnabahar ve kabak püresi tarifleri

Patates yerine neden başka bir sebze konur?

Patates nişastalı bir sebzedir; tabakta pilavın, ekmeğin ve makarnanın durduğu tarafta yer alır. Karnabahar ve kabak ise nişastasız sebzedir. Püreyi bu sebzelerle yaptığınızda tabağın sebze tarafı büyür, aynı öğünde bir dilim ekmeğe ya da birkaç kaşık bulgura da yer kalır.

Patates yasak bir besin değildir. Mesele miktar, sıklık ve pişirme biçimidir. Üç büyük ABD kohortunu birleştiren bir araştırmada, sık patates yiyenlerde, özellikle de patates kızartması yiyenlerde, tip 2 diyabet riski daha yüksek bulundu. Haşlanmış, fırınlanmış ya da püre patateste fark küçük, kızartmada daha belirgindi. Bu gözlemsel bir çalışmadır; neden sonuç ilişkisi kanıtlamaz ve lipödemli kadınlarda yapılmamıştır.

Mutfak için çıkan sonuç sade: her akşam yemeğinin yanına patates koymak yerine haftanın çoğunda sebze püresi, ara sıra da haşlanmış ya da fırınlanmış patates yapılabilir. Hangi besinlerin neden azaltıldığı azaltılacak besinler sayfasında anlatılıyor.

Karnabahar püresi nasıl yapılır?

4 porsiyon çıkar (porsiyon başına yaklaşık 5–6 yemek kaşığı). Hazırlık 5 dakika, pişirme 10–12 dakika, süzme 5 dakika sürer.

Malzemeler

• 1 küçük baş karnabahar (çiçeklerine ayrılmış hali yaklaşık 600 gram)
• 2 diş sarımsak (kabuğu soyulmuş, bütün)
• 3 yemek kaşığı süzme yoğurt
• 1 yemek kaşığı zeytinyağı
• Yarım çay kaşığı tuz
• Bir tutam karabiber ve rendelenmiş muskat
• Servis için 1 yemek kaşığı kıyılmış dereotu

Yapılışı

1. Tencereye iki parmak su koyup kaynatın. Karnabahar çiçeklerini ve sarımsağı buhar sepetine yerleştirin, kapağı kapatın. Sepetiniz yoksa sebzeyi doğrudan iki parmak suya koyun.
2. 10–12 dakika, bıçak sapına kolayca girene kadar pişirin. Diri kalırsa püre taneli olur.
3. Süzgece alın ve 5 dakika bekletin; buharı çıksın. Sonra kaşığın tersiyle hafifçe bastırıp kalan suyu akıtın. Sulu püre bu adım atlandığında olur.
4. Karnabaharı ve pişmiş sarımsağı blender haznesine ya da derin bir kaba alın. Süzme yoğurdu, zeytinyağını, tuzu, karabiberi ve muskatı ekleyin.
5. Pürüzsüz olana kadar çekin. Kıvam koyu geldiyse bir kaşık yoğurt daha katın; su eklemeyin.
6. Servis tabağına alıp üzerine dereotu serpin, sıcak servis edin.

Kabak püresi nasıl yapılır?

4 porsiyon çıkar. Hazırlık 5 dakika, pişirme 15–18 dakika sürer.

Malzemeler

• 4 orta boy kabak (yaklaşık 800 gram)
• 1 küçük kuru soğan
• 1 diş sarımsak
• 1 yemek kaşığı zeytinyağı
• 2 yemek kaşığı lor ya da süzme yoğurt
• Yarım çay kaşığı tuz, bir tutam karabiber
• 1 yemek kaşığı kıyılmış dereotu ya da taze nane

Yapılışı

1. Kabakları yıkayın, kabuğunu soymadan küçük küpler halinde doğrayın. Soğanı ve sarımsağı ince kıyın.
2. Geniş bir tavada zeytinyağını ısıtın. Soğanı 3 dakika çevirin.
3. Kabağı ve sarımsağı ekleyin. Kapağı kapatmadan, orta ateşte 12–15 dakika pişirin. Kabak önce suyunu salar, sonra çeker; tavanın dibinde su kalmayınca hazırdır.
4. Tuzu ve karabiberi ekleyin. Ocaktan alıp 2–3 dakika ılıtın.
5. Çatalla ya da patates eziciyle ezin. Daha pürüzsüz isterseniz blenderdan geçirin.
6. Loru ya da süzme yoğurdu katıp karıştırın. Üzerine dereotu ya da nane serpin.

Kabağı haşlamayın. Suda pişen kabak süngere döner ve püresi akar; tavada pişen kabağın tadı da daha yoğun olur.

Püre sulu olursa ne yapılır?

Sebze püresinin en sık sorunu budur. Patatesin nişastası suyu tutar; karnabahar ve kabakta bu nişasta yoktur. Düzeltmek için:

• Püreyi yapışmaz tavaya alın, orta ateşte karıştırarak 3–4 dakika suyunu uçurun.
• İki üç yemek kaşığı haşlanmış beyaz fasulyeyi püreyle birlikte çekin. Kıvam toparlanır, tat değişmez.
• Bir yemek kaşığı lor ekleyin.

Patatesin tadından bir anda kopmak istemeyenler geçiş tarifi deneyebilir: bir küçük haşlanmış patatesi karnabaharla birlikte ezin. Püre tanıdık gelir, tabaktaki patates de dörtte bire iner. Buharda pişirmenin haşlamadan farkı pişirme yöntemleri sayfasında yazıyor.

Patates yerine başka hangi püreler yapılır?

• Kereviz püresi: Kök kerevizi küp doğrayın, limonlu suda 15 dakika haşlayın. Yoğurt ve zeytinyağıyla çekin. Balığın yanına çok yakışır.
• Balkabağı püresi: Dilimleri fırında 200 derecede 25 dakika pişirin, çatalla ezin. Kimyon ve pul biber ekleyin; şeker koymayın.
• Brokoli ve bezelye püresi: İkisini 6–7 dakika buharda pişirip nane ile çekin. Rengi canlıdır.
• Beyaz fasulye püresi: Haşlanmış fasulyeyi sarımsak, limon ve zeytinyağıyla çekin. Sebze değil baklagildir, daha doyurucudur; porsiyonu 2–3 kaşıkta tutun.

Sebzeyi tabağa farklı biçimlerde sokmanın diğer yolları sebze ve lif sayfasında.

Püre neyin yanına konur?

Püre garnitürdür, tek başına öğün olmaz. Yanında bir protein kaynağı ve çiğ bir sebze bulunsun. Uyan eşleşmeler:

• Karnabahar püresi ile ızgara levrek ve roka salatası.
• Kabak püresi ile sebzeli fırın tavuk.
• Kereviz püresi ile fırında somon ve dereotlu yeşil salata.
• Karnabahar püresi ile ev köftesi ve közlenmiş biber.

Püreyi tabağın sebze yarısına sayın. Böylece kalan çeyreğe bir dilim tam tahıllı ekmek ya da birkaç kaşık bulgur sığar. Tabak düzeni lipödem tabağı sayfasında gösteriliyor.

Sebze püresi nasıl saklanır?

Püreyi tezgâhta bekletmeden, ılıyınca kapaklı cam kapta buzdolabına koyun ve iki gün içinde tüketin. Beklerken dibine su salabilir; ısıtırken tavada karıştırarak bu suyu uçurun. Mikrodalgada ısıtacaksanız yarısında bir kez karıştırın.

Karnabahar püresi dondurulabilir. Yoğurdu eklemeden porsiyonlayın, yoğurdu ısıttıktan sonra katın. Kabak püresi çözülünce sulanır, bu yüzden taze yapmak daha uygundur.

Kimler dikkat etmeli, lipödemde ne beklenir?

Karnabahar bazı kişilerde gaz ve şişkinlik yapar. İki üç kaşıkla başlayın, iyice pişirin. Hassas bağırsak nedeniyle özel bir beslenme planı uyguluyorsanız miktarı diyetisyeninize sorun.

Diyabetiniz varsa ve insülin ya da kan şekerini düşüren bir ilaç kullanıyorsanız, öğünlerdeki patates, pilav ve ekmeği birden azaltmak kan şekerinizi düşürebilir. Değişikliği hekiminize ve diyetisyeninize danışarak yapın. Böbrek hastalığında potasyum kısıtlaması olanlar için de sebze miktarı kişiye göre ayarlanır.

Lipödemde beslenme araştırmaları sınırlıdır. Uzmanların görüş birliği metni lipödem dokusunun diyetle zor azaldığını belirtir. Patatesi sebze püresiyle değiştirmek lipödemi geçirmez; tabağınızdaki sebze payını artırmanın pratik bir yoludur. Lipödemde genel beslenme düzeni kardeş sitemiz lipodemdiyeti.net (yeni sekmede açılır)'te anlatılıyor.

Sık sorulan sorular

Karnabahar püresinin tadı patates püresine benzer mi?

Görüntüsü çok benzer, tadı aynı değildir. Karnabahar püresi daha hafif ve hafif tatlımsıdır. Sarımsak, muskat ve süzme yoğurt tadı patates püresine yaklaştırır. İlk denemede bir küçük haşlanmış patates eklerseniz geçiş kolaylaşır. Evdekilere söylemeden sofraya koyduğunuzda farkı ilk lokmada anlamayanlar olabilir.

Püreyi tereyağı ve sütle yapmam gerekir mi?

Gerekmez. Bu tariflerde kıvamı süzme yoğurt ya da lor, yağı da bir yemek kaşığı zeytinyağı sağlar. Tereyağının tadını seviyorsanız zeytinyağının yerine bir tatlı kaşığı tereyağı koyabilirsiniz; ölçüyü kaşıkla alın. Süt eklemek karnabahar püresini sulandırır, bu yüzden önerilmez. Krema da gerekli değildir.

Dondurulmuş karnabaharla püre olur mu?

Olur. Çözdürmeden buhar sepetine koyun, yedi sekiz dakika pişirin. Dondurulmuş sebze daha fazla su tutar; süzgeçte bekletme ve kaşıkla bastırma adımını mutlaka yapın. Püre yine sulu olursa tavada birkaç dakika çevirin. Paketin içindekiler bölümünde yalnız karnabahar yazmasına dikkat edin, soslu karışım almayın.

Akşam yemeğinde hiç patates yememeli miyim?

Böyle bir kural yok. Patates haşlanmış ya da fırınlanmış olarak, küçük porsiyonla tabağınıza girebilir. O öğünde pilavı ve ekmeği atlamanız yeterlidir. Kızartmayı seyrek tutun. Size uygun miktar ve sıklık kilo durumunuza, hareketinize ve varsa diyabet gibi eşlik eden hastalıklara göre değişir; bunu diyetisyeninizle belirleyin.

Kaynaklar

1. Muraki I ve ark. Potato consumption and risk of type 2 diabetes: results from three prospective cohort studies. Diabetes Care 2016 (yeni sekmede açılır) — Patates tüketim sıklığı ile tip 2 diyabet riski arasındaki gözlemsel ilişki.
2. Herbst KL ve ark. Standard of care for lipedema in the United States. Phlebology 2021 (yeni sekmede açılır) — Lipödem dokusunun diyetle zor azaldığını belirten görüş birliği metni.
3. Dünya Sağlık Örgütü. Sağlıklı beslenme bilgi notu (yeni sekmede açılır) — Sebze tüketimi için genel öneriler.
4. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER) 2022 (yeni sekmede açılır) — Sebzelerin ve tahılların besin grupları içindeki yeri.

Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 13 Kasım 2026 · Editör iletişimi: dyt.seymaturkoglu@gmail.com

Mutfaktan konular

• Lipödemde beslenme
• Lipödemde ne yemeli?
• Lipödem tarifleri
• Lipödem kahvaltısı
• Haftalık menü
• Alışveriş listesi