Mevsim Sebze ve Meyve Tablosu: Hangi Ayda Ne Alınır?
Kısa cevap
Mevsiminde alınan sebze ve meyve daha taze, lezzetli ve ekonomiktir. Kışın pırasa, karnabahar ve turunçgil, yazın domates, kabak ve yaz meyveleri sofranın temelini oluşturur. Lipödem mutfağında tabağın yarısını sebze oluşturduğu için sebzenin lezzetli olması önemlidir. İlkbaharda enginar, bakla ve taze soğan, sonbaharda balkabağı, mantar ve nar öne çıkar.
Mevsiminde sebze almak neden işinizi kolaylaştırır?
Mevsiminde yetişen sebze tarlada olgunlaşır ve pazara kısa sürede gelir. Hem tadı daha belirgindir hem de bütçeye daha uygundur.
Lipödem mutfağında tabağın yarısını sebze oluşturduğu için sebzenin lezzetli olması önemlidir. Tadı güzel sebzeyi az yağ ve az tuzla pişirmek kolaylaşır.
Türkiye'de hangi mevsimde hangi sebze ve meyve bulunur?
Aşağıdaki tablo genel bir yol göstericidir. Bölgeye ve yılın havasına göre birkaç hafta önce ya da sonra çıkabilirler.
Çilek (mayıs), yeşil erik, muşmula, son turunçgiller
Yaz (Haziran–Ağustos)
Domates, biber, patlıcan, kabak, taze fasulye, bamya, salatalık, semizotu, mısır
Kiraz, vişne, kayısı, şeftali, karpuz, kavun, incir, üzüm
Sonbahar (Eylül–Kasım)
Balkabağı, ıspanak, lahana, kereviz, mantar, pırasa ve karnabaharın ilk ürünleri
Nar, ayva, elma, armut, Trabzon hurması, üzüm, ilk mandalinalar
Kış aylarında sofraya ne konur?
Kış sebzeleri fırına ve çorbaya çok uygundur. Bu aylarda sıcak yemek ihtiyacı artar.
Zeytinyağlı pırasa, havuçlu ve az pirinçli
Fırında karnabahar ve brokoli, kekik ve pul biberle
Lahana salatası, limon ve zeytinyağıyla
Günde bir iki portakal ya da mandalina, ara öğünde
Yaz aylarında neyi daha çok kullanmalı?
Yazın sebze çeşidi bollaşır, pişirme ihtiyacı azalır. Zeytinyağlılar ve salatalar ön plana çıkar.
Zeytinyağlı taze fasulye ve kabak yemeği
Közlenmiş patlıcan ve biber, yoğurtla
Semizotu salatası, sarımsaklı yoğurtla
Karpuz ve kavunda porsiyonu bir iki dilimle sınırlayın, yanına bir dilim peynir eklemek iyi gider
Meyvenin miktarı ve zamanlaması için lipödemde meyve sayfasına bakabilirsiniz.
Pazarda sebze ve meyve nasıl seçilir?
Birkaç basit işaret, taze ürünü ayırt etmenize yardım eder. Tezgâhtaki satıcıya hangi ürünün o gün geldiğini sormak da işe yarar.
Domates kokusuyla seçilir. Sap kısmı güzel kokan domates olgundur.
Kabak ve patlıcanın küçük, sert ve parlak olanı daha az çekirdeklidir.
Yeşilliklerde yaprak dik ve canlı durmalı, sararmış uçlar olmamalı.
Karnabahar ve brokolide sıkı, lekesiz baş seçin.
Meyveyi iki üç günlük alın. Fazlası tezgâhta yumuşar.
Eve gelince sebzeyi yıkayıp kurulayarak saklamak, hafta içi pişirmeyi hızlandırır.
İlkbahar ve sonbaharda neler pişirilir?
Geçiş mevsimlerinde hem taze hem kış sebzesi bir arada bulunur. Bu dönem baklagil ve sebzeyi birleştirmek için uygundur.
İlkbaharda zeytinyağlı enginar, bakla ve bezelye
Sonbaharda fırında balkabağı, mantar sote ve ıspanaklı mercimek
Her iki mevsimde roka ve marulla kurulan büyük bir salata
Mevsim dışında ne yapılır?
Mevsimi geçmiş sebzeyi seradan almak yerine dondurulmuş halini kullanabilirsiniz. Yazın bol olan domatesi sos yapıp kavanozlamak ya da dondurmak kışa yedek bırakır.
Dondurucu düzeni için mutfak dolabı sayfasındaki tabloya, sebzenin tabaktaki payı için sebze ve lif rehberine göz atabilirsiniz.
Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Editör iletişimi: dyt.seymaturkoglu@gmail.com
Mutfaktan
Bu konuya uygun tarifler
Fırında Közlenmiş Sebze
Fırın sebze; patlıcan, kabak, biber, soğan ve domatesi zeytinyağı ve kekikle tek tepside pişiren, hazırlaması kolay bir sebze yemeğidir. Tabağın yarısını sebzeyle doldurmayı kolaylaştırır ve hem ana yemek hem eşlikçi olarak kullanılır. Kızartma yerine fırında pişirmek sebzenin çektiği yağı azaltır, üç kaşık zeytinyağı bütün tepsiye yeter.
Bu sebze çorbası; havuç, kabak, kereviz ve brokoliyi zeytinyağında pişirip az tuzla hazırlanan, hafif bir çorbadır. Bir kâsesi öğüne bol sebze ekler ve dondurucuda kolayca saklanır. Pazar günü büyük bir tencere pişirip kaplara bölmek, hafta içi on dakikada sıcak bir öğün çıkarır. Sebzeleri mevsime göre değiştirebilirsiniz; bir soğan, iki sert ve iki yumuşak sebze yeterlidir.
Fırında kabak mücveri, rendelenmiş kabağı yumurta, peynir ve taze otlarla karıştırıp kızartmadan fırında pişiren bir tarif. Aynı lezzeti çok daha az yağla verir ve hem ana yemek hem kahvaltı olarak kullanılabilir. Kabağın suyunu tülbentte iyice sıkmak mücverin sulanmasını önler. Beyaz peynir zaten tuz içerdiği için harca ayrıca tuz eklemeye gerek yoktur.
Kış sebzelerini çorba ve fırın yemeği olarak pişirmek işi kolaylaştırır. Dondurulmuş ıspanak, fasulye ve brokoli de kış aylarında iyi bir yedek olur.
Seradaki sebzeyi almak sakıncalı mı?
Sakıncalı sayılmaz, ancak çoğu zaman daha pahalı ve daha az lezzetlidir. Mevsim dışında dondurulmuş sebze çoğu zaman daha pratik bir seçimdir.
Yaz meyvelerinde miktara dikkat etmeli miyim?
Karpuz, üzüm ve incir gibi tatlı meyvelerde porsiyonu bir avuç ya da bir iki dilim tutmak yeterlidir. Meyveyi yoğurt ya da birkaç cevizle yemek daha uzun tok tutar.
Pazara hangi gün gitmeliyim?
Haftalık menüyü yazdıktan sonraki gün gitmek alışverişi düzenler. Kapanışa yakın saatlerde tezgâhlar boşaltılırken alışveriş yapmak da bütçeye uygun olabilir.
Yanıtlar diyetisyen tarafından hazırlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.
Sorunuz listede yok mu?
WhatsApp'tan ya da iletişim formundan yazabilirsiniz.