Gizli Şeker: Etikette Şekerin Farklı Adları, İçecekler ve Soslar
Kısa cevap
Şeker etikette glikoz şurubu, fruktoz, dekstroz, maltodekstrin, bal ve meyve suyu konsantresi gibi farklı adlarla yazılabilir. Şekerli içecekler, hazır soslar, meyveli yoğurtlar ve kahvaltılık gevrekler gizli şekerin en sık bulunduğu ürünlerdir. Bu adlardan biri içindekiler listesinin ilk üç sırasındaysa ya da listede birkaç şeker adı varsa üründe şeker oranı yüksektir.
Gizli şeker, tatlı olarak düşünmediğimiz ürünlere eklenen şekerdir. Ketçap, salata sosu, ekmek, hazır çorba ve meyveli yoğurt bunlara örnektir.
Bu ürünlerdeki şeker tek tek az görünse de gün içinde birikir. Günlük önerilen sınırın ne olduğunu lipödem ve şeker sayfasında anlattık.
Etikette şeker hangi adlarla yazılır?
İçindekiler listesinde "şeker" kelimesini görmemeniz ürünün şekersiz olduğunu göstermez. Aşağıdaki adların hepsi şeker sayılır.
Etiketteki ad
Açıklama
Sakaroz, toz şeker, esmer şeker
Sofra şekeri ve çeşitleri
Glikoz şurubu, glikoz-fruktoz şurubu, mısır şurubu
Hazır ürünlerde sık kullanılan sıvı şekerler
Fruktoz, dekstroz, maltoz, laktoz
Şeker türlerinin kimyasal adları
Maltodekstrin, invert şeker
Kan şekerini hızla yükselten işlenmiş karbonhidratlar
Bal, pekmez, agave şurubu, akçaağaç şurubu
Doğal kaynaklı olsa da serbest şeker sayılır
Meyve suyu konsantresi, meyve püresi
Tatlandırıcı olarak eklendiğinde serbest şeker sayılır
Karamel, şeker kamışı özü
Renk ve tat için eklenen şeker
Bu adlardan biri içindekiler listesinin ilk üç sırasındaysa ya da listede birkaç farklı şeker adı varsa üründe şeker oranı yüksektir. Etiketin diğer satırlarını okumayı etiket okuma sayfasında anlattık.
İçeceklerde ne kadar şeker bulunur?
İçecekler, gizli şekerin en büyük kaynağıdır. Sıvı olarak alınan şeker tok tutmaz ve fark edilmeden çok miktarda tüketilir. Bir çay kaşığı şeker yaklaşık 4 gramdır.
İçecek
Yaklaşık şeker
Gazlı içecek, 330 ml kutu
35 g, yaklaşık 8–9 çay kaşığı
Hazır buzlu çay, 330 ml
20–25 g, yaklaşık 5–6 çay kaşığı
Hazır meyve suyu, 200 ml
20 g, yaklaşık 5 çay kaşığı
Aromalı süt, 200 ml
18–22 g, yaklaşık 5 çay kaşığı
Şekerli kahve içecekleri, orta boy
25 g ve üstü
Su, soda, şekersiz çay ve kahve, ayran ve sade maden suyu şekersiz seçeneklerdir. İçecek seçimini su ve içecekler sayfasında ayrıntılı anlattık.
Soslarda ve hazır ürünlerde şeker nerede saklanır?
Ketçap: Bir yemek kaşığında yaklaşık 3–4 g şeker bulunur.
Barbekü sosu, tatlı ekşi sos, ballı hardal: Ketçaptan daha fazla şeker içerebilir.
Hazır salata sosları: Yağı azaltılmış olanlarda tat için şeker eklenmiş olabilir.
Meyveli yoğurt: Sade yoğurda göre birkaç çay kaşığı fazla şeker içerebilir.
Kahvaltılık gevrek ve granola: Şeker çoğu zaman içindekilerin ilk sıralarındadır.
Paketli ekmek ve tost ekmeği: Az miktarda şeker eklenmiş olabilir.
Gizli şeker evde nasıl azaltılır?
Hazır sos yerine evde birkaç dakikada sos hazırlamak şekeri büyük ölçüde azaltır.
Salata sosu: Zeytinyağı, limon suyu, bir tatlı kaşığı hardal, tuz ve karabiber
Yoğurtlu sos: Yoğurt, rendelenmiş sarımsak, nane ve bir çimdik tuz
Domates sosu: Rendelenmiş domates, zeytinyağı, sarımsak ve kekikle on dakika pişirilmiş sos
Meyveli yoğurt: Sade yoğurt ve taze ya da dondurulmuş meyve
Bu değişiklikleri bir anda yapmak gerekmez. Her hafta bir ürünü sade haliyle değiştirmek, birkaç ayda gizli şekerin büyük kısmını azaltır.
Hazırlayan: Dyt. Şeyma Türkoğlu Vural · Son güncelleme: 12 Kasım 2026 · Editör iletişimi: dyt.seymaturkoglu@gmail.com
Mutfaktan
Bu konuya uygun tarifler
Meyveli Yoğurt Kasesi
Meyveli yoğurt kasesi, süzme yoğurdu çilek, yaban mersini ve cevizle buluşturan, şeker eklenmeden hazırlanan bir tatlı alternatifidir. Tatlı isteğini meyvenin kendi tadıyla karşılar, yoğurdun proteiniyle de uzun süre tok tutar. Dondurulmuş çilek ve orman meyvesi de kullanılabilir. Lipödemi gideren bir tatlı yoktur, ama bu kase haftanın birçok gününde şekerli tatlıların yerine yenebilir.
Tavuklu mevsim salatası, ızgara tavuk göğsünü mevsim yeşillikleri, havuç, mor lahana ve cevizle birleştiren doyurucu bir öğün salatasıdır. Tavuk protein, sebzeler lif sağladığı için akşam yemeği olarak da yenebilir. Sos evde hazırlandığı için hazır soslardaki eklenmiş şeker ve fazla tuz tabağa girmez. Göğüs etini ikiye açıp kalınlığı eşitlemek tavuğun kurumasını önler.
Şeker ilavesiz olarak satılan meyve suyu da meyvenin kendi şekerini yoğun olarak içerir ve serbest şeker sayılır. Meyveyi bütün olarak yemek daha tok tutar.
Sade yoğurtta da şeker yazıyor, neden?
Sade yoğurttaki şeker sütün kendi şekeri olan laktozdur ve eklenmiş şeker sayılmaz. İçindekiler listesinde yalnız süt ve yoğurt kültürü varsa ürün sadedir.
Tatlandırıcılı içecekler iyi bir seçenek mi?
Tatlandırıcılı içecekler şeker içermez ama tatlı alışkanlığını sürdürür. Bunları geçiş döneminde kullanıp zamanla su, soda ve şekersiz çaya yönelmek daha uygundur.
Yanıtlar diyetisyen tarafından hazırlanmıştır ve genel bilgilendirme amaçlıdır.
Sorunuz listede yok mu?
WhatsApp'tan ya da iletişim formundan yazabilirsiniz.